โรคลำไส้แปรปรวนหรือไอบีเอส กับ โปรไบโอติก

ลำไส้แปรปรวน (โรคไอบีเอส) แก้ได้ด้วยโปรไบโอติก

       โรคลำไส้แปรปรวนหรือไอบีเอสกับโปรไบโอติกมีความสัมพันธ์กัน ซึ่งในงานวิจัยใหม่ๆ พบว่าโปรไบโอติกสามารถช่วยให้อาการลำไส้แปรปรวนดีขึ้นและลดความรุนแรงของโรคลงได้ ในบทความนี้เราจะมาพูดถึงลักษณะอาการของลำไส้แปรปรวน การรักษา และบทบาทของโปรไบโอติกต่อโรคนี้

       สำหรับผู้อ่านที่ยังไม่ทราบว่าโปรไบโอติกคืออะไร แนะนำให้เข้าไปอ่านในบทความนี้ก่อนนะคะ >>> โปรไบโอติก คือ อะไร

แชร์บทความ

แชร์บทความ

โรคไอบีเอสหรือลำไส้แปรปรวนคืออะไร?

  • โรคลำไส้แปรปรวนหรือไอบีเอส (IBS; Irritable bowel syndrome) คือ โรคที่เกี่ยวข้องกับการทำงานที่ผิดปกติของลำไส้โดยที่ตรวจแล้วต้องไม่มีพยาธิสภาพ นั่นคือตรวจแล้วไม่เจอก้อนเนื้อ แผล การอักเสบใดๆ โรคนี้เป็นโรคเรื้อรังที่เป็นไม่อันตรายต่อชีวิต แต่สร้างความรำคาญและกังวลให้กับผู้ป่วยมาก
  • พบในประชากรทั่วโลกได้บ่อยถึง 10% , พบในหญิงมากกว่าชาย 3 เท่า, มักพบในคนอายุน้อยกว่า 50 ปี, สามารถพบได้ในครอบครัวเดียวกัน
  • อาการของโรค ผู้ป่วยจะมาด้วยอาการปวดท้อง แน่นท้อง และสัมพันธ์กับการขับถ่ายที่ผิดปกติคืออาจเป็นท้องผูก ท้องเสีย หรือแบบสลับไปมาก็ได้ และอาจถ่ายจำนวนครั้งมากขึ้นหรือลดลงก็ได้จากปกติ โดยมีอาการอย่างน้อย 1 ครั้งต่อสัปดาห์ เป็นเวลา 3 เดือน
  • แต่สิ่งสำคัญก็คือต้องไม่มีอาการอันตราย เช่น น้ำหนักลด ถ่ายมีมูกเลือดปน ซีด อาเจียนและเมื่อตรวจวินิจฉัยด้วยแพทย์และเครื่องมือแล้วต้องไม่พบก้อนเนื้อ แผล และการอักเสบใดๆ เนื่องจากเป็นโรคที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของลำไส้ที่ผิดปกติเท่านั้น
สาเหตุ อาหาร การรักษา ลำไส้แปรปรวน

สาเหตุของโรคไอบีเอสหรือลำไส้แปรปรวนคืออะไร

       ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด แต่เชื่อว่าเกิดจาก

  1. การเคลื่อนไหวที่ผิดปกติของลำไส้ บีบตัวมากเกินไป หรือบีบน้อยเกินไป
  2. ระบบประสาทที่ผนังลำไส้ไวต่อสิ่งเร้า เมื่ออาหารผ่านลำไส้ ลำไส้จะบีบตัวเพิ่มขึ้นอยู่แล้ว แต่ในผู้ป่วยไอบีเอส การบีบตัวมากกว่าคนธรรมดาทั่วไป ส่งผลให้เกิดการปวดท้องได้
  3. ระบบแกนประสาทที่เชื่อมโยงจากสมองถึงลำไส้ทำงานผิดปกติ

ปัจจัยกระตุ้นอาการของโรคไอบีเอส

  1. พฤติกรรมการรับประทานอาหาร เช่น การทานอาหารมื้อใหญ่ ปริมาณมากๆ ในครั้งเดียว
  2. อาหารบางชนิด เช่น ช็อคโกแลต นม ถั่ว กาแฟ น้ำอัดลม แอลกอฮอล์ อาหารที่มีกลูเตน อาหารที่มีไขมันสูง ของทอด
  3. ความเครียด ยิ่งเครียดอาการของไอบีเอสจะแย่ลง ยกตัวอย่างเช่น บางคนเวลาเข้าห้องสอบจะตื่นเต้นแล้วจะมีอาการปวดถ่ายท้องตามมา
  4. ฮอร์โมน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้หญิงที่อาจมีอาการของไอบีเอสรุนแรงขึ้นช่วงมีประจำเดือนหรือก่อนมีประจำเดือน

การวินิจฉัยโรคไอบีเอส

  • จะวินิจฉัยโรคนี้ได้ก็ต่อเมื่อแพทย์ได้วินิจฉัยแยกโรคอื่นๆ หรือหาโรคอื่นที่อธิบายเหตุปวดท้องไม่เจอ โดยการซักประวัติและตรวจร่างกายอย่างละเอียด รวมถึงการตรวจโดยห้องแลปและเครื่องมือต่างๆ พบว่าอยู่ในเกณฑ์ปกติทั้งหมด
  • อาการตรงกับโรค นั้นคือปวดท้องสัมพันธ์กับการขับถ่ายที่ผิดปกติ ท้องผูกก็ได้ ท้องเสียก็ได้ หรือสลับกัน อย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 ครั้ง เรื้อรังมา 3 เดือน

การรักษาโรคไอบีเอส

  • เนื่องจากไม่ทราบสาเหตุของโรคที่แน่นอน จึงไม่มีวิธีรักษาที่หาย 100% แพทย์จะรักษาตามอาการ เช่น ปวดท้องบีบก็จะให้ยาลดการบีบตัวของลำไส้ ท้องผูกก็ให้ยาระบายเป็นต้น
  • ควรหลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่ทำให้โรคไอบีเอสแย่ลง เช่น การทานอาหารมื้อใหญ่ ทานของมัน ทานอาหารที่กระตุ้นอาการ นอนน้อย
  • หากิจกรรมลดความเครียด เช่น ออกกำลังกาย การนั่งสมาธิ เป็นต้น
  • ทานจุลินทรีย์ดีหรือโปรไบโอติกเพื่อเข้าไปปรับสมดุล

โปรไบโอติกดีต่อโรคไอบีเอสหรือลำไส้แปรปรวนอย่างไร?

  • งานวิจัยใหม่ๆ บ่งว่าโปรไบโอติกอาจจะสามารถรักษาและจัดการกับโรคไอบีเอสได้
  • อาการของโรคไอบีเอสอาจเกี่ยวข้องกับความไม่สมดุลระหว่างจุลินทรีย์ดีและไม่ดีในลำไส้ได้ โดยพบว่าคนที่เป็นโรคไอบีเอสอาจมีจำนวนโปรไบโอติกหรือแบคทีเรียดีน้อยลง (Lactobacillus และ Bifidobacterium) และมีปริมาณแบคทีเรียร้ายมากขึ้น (Streptococcus, Clostridium )
  • ความไม่สมดุลของเชื้อจุลินทรีย์มีผลให้ลำไส้เกิดการอักเสบมากขึ้น, มีความไวต่อแก๊สในลำไส้มากขึ้น, ส่งผลให้ระบบภูมิคุ้มกันในลำไส้ไม่ดี รวมถึงทำให้การเคลื่อนไหวของลำไส้ผิดปกติ
  • การทานโปรไบโอติกเสริมจะช่วยทำให้อาการดีขึ้นโดยการยับยั้งจุลินทรีย์ไม่ดี, เพิ่มภูมิคุ้มกัน, ลดการอักเสบในลำไส้, ลดความไวต่อแก๊สในลำไส้, ทำให้การเคลื่อนไหวของลำไส้ปกติขึ้น